Benshen.nl > Artikelen > Basisprincipes Chinese Geneeswijzen

Basisprincipes Chinese Geneeswijzen - inleiding

Samenhangend geheel - Niet oorzakelijk - Dynamisch evenwicht

Kenmerken van Chinese Geneeswijzen

De behandelmethoden van de Chinese geneeskunde worden Chinese Geneeswijzen genoemd. De bekendste zijn acupunctuur en kruidengeneeskunde. Er zijn bepaalde basisprincipes, kenmerken die alle Chinese Geneeswijzen gemeenschappelijk hebben. Deze worden op de volgende bladzijden besproken. Voorbeelden zijn 'Yin / Yang' en de 'Vijf Fasen'. Om te kunnen begrijpen wat Chinese geneeskunde zo uniek maakt, en anders dan de westerse geneeskunde zijn -- nog vůůr je je verdiept in de basisprincipes -- een paar kenmerken van belang.

Samenhangend geheel

In de Chinese Geneeswijzen worden klachten en verschijnselen gezien in het grote geheel: het grotere geheel van het lichaam, en het lichaam weer in het grotere geheel van de omgeving en de kosmos. In de praktijk kan dat betekenen dat een klacht in ťťn deel van het lichaam te maken heeft met klachten of verschijnselen heel ergens anders. Zo kunnen lichamelijke klachten als pijn in de schouders, obstipatie (verstopping) en eczeem met elkaar samenhangen. Of lichamelijke klachten kunnen met emoties samenhangen, of met weersomstandigheden of met het jaargetijde, of met voedsel.

De opgave die een goede acupuncturist zichzelf stelt is om het 'patroon van disharmonie' te herkennen, dat wil zeggen: de samenhang tussen de verschillende klachten en verschijnselen en deze persoon, met zijn innerlijke en uiterlijke wereld, te gaan zien. Vervolgens is de vraag of het mogelijk is om iets in dit patroon van disharmonie te veranderen. Als je een onderdeel van het patroon verandert zal het gehele patroon veranderen. De uitdaging is eigenlijk om te ontdekken, waar je met de kleinste inspanning de grootste verandering kunt bereiken. Soms is ťťn naaldje genoeg, bij wijze van spreken, om niet alleen een klacht heel ergens anders in het lichaam te laten verdwijnen, maar ook een noodzakelijke verandering in de relatie van degene met die klacht mogelijk te maken. (Mogelijk maken betekent niet: veroorzaken!)

begin van pagina

Niet-oorzakelijk

Dat schijnbaar niet verwante verschijnselen met elkaar samenhangen betekent niet, dat de ťťn dus de oorzaak is, en de ander het gevolg. Oorzaak en gevolg zijn begrippen die in de Chinese Geneeskunde geen rol spelen. Eťn van de consequenties hiervan is, dat een ziekte geen oorzaak heeft. Het betekent ook, dat de behandeling niet gericht kan zijn op het wegnemen van de oorzaak van de ziekte. Die is er immers niet. Het is (ook voor acupuncturisten) heel verleidelijk om bijvoorbeeld te zeggen: "uw misselijkheid is een gevolg van gestagneerde Lever-energie die de Maag aanvalt". Beter zou zijn: "het patroon waarbij misselijkheid vooral ontstaat op momenten van spanning of frustratie wordt door de Chinese Geneeskunde ook wel genoemd: enz." Overigens is het ook niet zo, dat dus de spanning of de frustratie de oorzaak is van dit patroon. Of dat de slechte verhouding met je werkgever de oorzaak is van de frustratie. Of dat ervaringen in je jeugd de oorzaak zijn van de moeite die je nu hebt in de omgang met je werkgever. Of dat ervaringen in een vroeger leven maken dat je bepaalde ervaringen in je jeugd moest doormaken, enz. enz. enz. Chinese Geneeswijzen gaan niet over oorzaak en gevolg. Dit is een kenmerk met verstrekkende gevolgen, onder meer voor de ideeŽn die je kunt hebben over de plaats van ziekte en klachten in je leven en voor de functie van een hulpverlener. Lees eventueel de column hierover (als altijd een beetje polemischer dan de rest van de site).

begin van pagina

Energetisch

Chinese Geneeswijzen zijn gebaseerd op een energetisch mensbeeld. Dit betekent, dat het lichaam niet wordt gezien als uitsluitend materie (zoals dit in de Westerse geneeskunde wel gebeurt), maar dat het geheel van een mens wordt gezien als oneindig veel uitingsvormen van energie. Uit de moderne fysica is bekend, dat energie en materie verschillende uitingsvormen zijn van energie, die verschillen in dichtheid en die in principe in elkaar kunnen overgaan. Dit principe hanteert de Chinese geneeskunde van oudsher. Van de meest subtiele, kosmische of spirituele, tot de meest materiŽle (bijv. bot of een kankergezwel) uitingsvormen, alles is energie. De 'diagnose' (de omschrijving van het disharmonisch patroon) is dus een energetische diagnose. De behandeling is een energetische, gericht op het beÔnvloeden van het energetische evenwicht.

Dynamisch evenwicht

Zoals met name op de pagina's over Yin / Yang uitgebreid aan de orde komt is de Chinese geneeskunde gericht op het herstellen van evenwicht in het lichaam (het leven) van de 'patiŽnt'. Dit evenwicht is echter geen stilstaande toestand, maar een dynamisch evenwicht, waarin voortdurende afwisselingen mogelijk zijn. Zoals dag en nacht elkaar afwisselen, of de seizoenen, zo vinden er in het lichaam en het leven van een mens voortdurend veranderingen plaats. Cellen ontstaan, groeien, sterven af; functies ontstaan, komen tot rijping en nemen weer af; emoties komen op, veranderen, blijken uiting van kwaliteiten te zijn, verdwijnen weer; relaties ontluiken, bloeien, sterven af, vernieuwen zich weer. Het is juist het verzet tegen de verandering dat in de visie van de Chinese geneeskunde ziekte met zich meebrengt.

Vermeende kenmerken

Tja, en dan zijn er nog kenmerken waarvan sommige mensen vinden dat ze fundamenteel zijn voor Chinese geneeskunde, maar die dat volgens mij niet zijn.

Natuurlijk

Een belangrijke daarvan is, dat ze 'natuurlijk' zijn. Tja. Wat is dat eigenlijk? Op basis van bovenstaande uitgangspunten is het heel goed mogelijk, een chemisch ('niet-natuurlijk') middel in te zetten. Het is ook heel goed mogelijk om - zondigend tegen bovenstaande uitgangspunten - kruiden of naalden als behandeling in te zetten. De term 'natuurlijk' lijkt mij meer te zeggen:  "niet in een fabriek gemaakt", "niet-agressief", "niet-schadelijk", en in die zin meer een uiting van angst voor zaken (fabrieken, agressie, vernietiging) die net als vermeend 'natuurlijke' zaken bij het leven horen.

Maar inderdaad: mits met de juiste innerlijke houding toegepast en ontvangen zijn de meeste Chinese geneeswijzen relatief 'natuurlijk'. Al zijn de naaldjes in een fabriek gemaakt, de kruiden in fabrieken verwerkt, in plastic potjes verpakt, en is deze website met de computer gemaakt.

Onschadelijk

Nog zo ťťn: Chinese geneeswijzen zijn onschadelijk. Onschadelijk waarvoor? En zijn andere behandelmethoden dan schadelijk? Een therapeut die een drastisch Chinees dieetadvies aan iemand geeft die door middel van lichamelijke klachten geconfronteerd wordt met traumatische ervaringen uit haar jeugd, is dat 'onschadelijk'? Iemand die een patiŽnt wekelijks laat terugkomen voor 'onderhoudsbehandelingen' zonder zich af te vragen wat die persoon zelf wil, is dat 'onschadelijk'? Iemand die met instemming van de patiŽnt een levensreddende agressieve operatie met blijvende gevolgen doet, handelt die 'schadelijk'? Hier kom ik al schrijvend op het punt van geweld. Volgens mij ontneemt het idee van 'schadelijk' (dat thuishoort in oorzaak- en gevolgdenken) het zicht op de houding van de therapeut (en de patiŽnt niet te vergeten) die al dan niet gericht kan zijn op: erkennen van het lichaam en het leven van een mens als samenhangend geheel, erkennen van de complexiteit van het leven (niet-oorzakelijk) en erkennen van de noodzaak van ontwikkeling in een dynamisch evenwicht. En volgens mij dient die houding altijd bevochten te worden, zowel in 'natuurlijke' als 'onnatuurlijke', zowel in 'schadelijke' als 'onschadelijke' geneesmethoden.

begin van de pagina

Verder lezen

De volgende pagina over basisprincipes van Chinese Geneeswijzen gaat over het onafscheidelijke 'duo' Yin / Yang. Hieronder vindt u meer verwijzingen.

copyright © : Koos van Kooten, Utrecht, 2011
overname alleen na toestemming,
ongewijzigd en met bronvermelding, inclusief "link"!
over deze website

Praktijkadres: De Kraanvogel - Samuel van Houtenstraat 6, 3515 EA Utrecht
www.de-kraanvogel.nl/acupunctuur/

benshen.nl-logo copyright benshen.nl benshen.nl